Graf Zeppelin – Almanların 2. Dünya Savaşındaki Uçak Gemisi

Flugzeugträger

Nazilerin plandığı ve inşasını neredeyse bitirdiği bu uçak gemisi tarihin en karanlık yerlerinden bir tanesinde yer almaktadır.

Graff Zeppelin ve Graff Zeppelin sınıfı uçak gemileri, 1930’lu yılların ortalarından sonra Amiral Erich Raeder’in Z Planı’nın bir parçası olarak planlanmıştı. Daha önceki dönemlerde Almanya ile Büyük Britanya arasında imzalanan Anglo-Alman Deniz Anlaşması, Almanların gemi üretimlerine ciddi sınırlamalar getirmiş ve müttefik ülkelere gelecekte bir tehdit oluşturmaması planlanmıştı. Z Planı bu bağlamda bu anlaşmaya aykırı hükümler içerse de, 1938-1948 yılları arasını kapsayan ve içerisinde 4 adet uçak gemisi yapımını da içeren bir plandı.

Neubau Bau-Nr. K 252. Bauzustand Aufgen. am 26.3.40 Deutsche Werke Kiel

Plan başlangıçta, Japon uçak gemi tasarımları temelli oluşturması planlamıştı. Ancak diğer tüm alanlarda oldukça gelişmiş denizcilik tecrübesi, gemi inşa ve mühendisliği; uçak gemisi için oldukça yetersiz kalıyordu. Uçak gemilerinin görevleri, operasyonları ve gelecekteki çatışma rolleri hiçbir zaman net olarak belirlenemedi. Tüm bu belirsizlikler Almanların uçak gemilerinin kaderini de belirleyecekti.

1935 yılında Hitler’in bizzat açıkladığı plan doğrultusunda, 1936 yılında hazırlıklar tamamlanmış, 1938 yılında iki adet iskeletin inşasına başlanmıştı. Z planına göre dört adet üretilmesi planlanan uçak gemileri çalışan sayısının yetersizliği ve yavaş üretim dolayısıyla 1939 yılında iki adede indirildi. Gemilerin isimleri ilk önce Uçak Gemisi A ve Uçak Gemisi B olacaktı.

392px-Bundesarchiv_Bild_183-2006-0809-500_Flugzeugträger_-Graf_Zeppelin-_Bau

İlerleyen zamanda çalışmalar Uçak Gemisi A üzerinde yoğunlaşacak, ismi, Graf Zeppelin olarak değiştirilecekti. O dönemde Alman Hava Kuvvetleri, uçak gemilerinde görev alacak pilotları eğitmeye başladı ve göreve hazır hale getirdi. Uçak Gemisi B ise iptal edilecek ve sökülmeye başlandı.

Çalışmalar planlanan şekilde yürümüyordu. Uçak Gemisi B’nin çalışmaları iptal edildi ve hemen ardından sökülmeye başlandı. Uçak gemileri için özel üretilecek uçaklar ve halihazırdaki uçakların modernizasyonu (katlanabilir kanat teknolojisi vb) planın işleyişini iyice geciktirmişti.

aircraft-carrier-6

Taranto Savaşında, Bismarck’ın batırılışı, Pearl Harbour ve Midway savaşlarında açıkça görüldü ki, modern savaş tekniklerinin içerisinde uçak gemileri ve hava desteği oldukça önemli bir role sahipti. Hitler, çalışmaların hızlandırılmasını emretse de artık işler iyice umutsuz bir hal alıyordu.

1943 yılında Hitler’in deniz kuvvetleri ile ilgisinin kalmadığını gören Raeder sinirlenir ve Hitler’le açıkça anlaşmazlığa düşer. Ardından kendisi görevinden alınır ve yerine denizaltı şefi Karl Donitz getirilir. Donitz denizlerdeki savaşın büyük gemilerle değil, U-Bot’larla geleceğine inanmış bir askerdi ve tüm çalışmalar denizaltılar üzerine yoğunlaşır. Ancak radar teknolojisinin, gece görüş ve anti-denizaltı avcılık tekniklerini ilerleten müttefikler için U-Bot’lar savaşın başlarındaki kadar büyük bir tehlike oluşturmayacak ve ibre kendilerine dönecekti.

Yüzde 95’i tamamlanan Graf Spee, Donitz’in ilgisizliği nedeniyle Norveç kıyılarına “sürgün” gönderilir ve oradaki bazı limanlarda kıyı bataryası olarak kullanılır.

Gemi, 1937 yılında Baltık sularında teste tabi tutulmuş ve genel olarak başarılı olmuştur. Gemiye yapılan 1800 civarı inişten 1500 tanesi sorunsuz gerçeklemiş, ayrıca katapult sistemi ile gemileri fırlatma teknolojilerini oldukça geliştirmişlerdir. Yapılan 36 fırlatma başarı ile tamamlanmıştır.

Gemi içerisinde 20 adet Fieseler Fi 167 çift kanatlı uçaklar gözcülük ve torpido saldırılarında kullanılacak, 10 adet Bf 109 avcı uçağı ve 13 adet Ju 87 bombardıman uçağı planlanmıştı. Sonrasında ise plan Japon doktrini doğrultusunda değiştirilmiş ve 30 Bf 109 ve 12 Ju 87 olacak şekilde ayarlandı.

Uçak gemisi için planlanan ve modifiye edilen Bf 109 uçaklarına T (Träger) kodu eklenmiş ancak 1940 yılının aralık ayında sadece 7 adet uçağın modernizasyonu tamamlanabilmiştir. Ayrıca 12 adet tamamlanabilen Fi 167 ve 170 tane sipariş edilen ancak çok az sayıda tamamlanabilen ve teste tabi tutulan Ju 87C-1 uçakları Graf Spee’nin 2 Şubat 1943 tarihinde görevden çekilmesi ise uygun pistlerde konuşlandırılmış ve harici görevlerde kullanılmıştır.

Savaş sonunda Stettin’in sığ sularında Sovyetlerin eline geçmemesi amacıyla batırıldı. Müttefikler geminin patlayıcılarla imha edilmesini isterken Sovyetlerin fikri ise onu tekrar kullabilmekti. Bu amaçla tekrar yüzdürülmeye çalışıldı ve Leningrad’a çekildi. Daha sonrasında ise tamir edilemeyeceğine karar verildi 1947 yılında hedef gemisi yapıldı. Sovyet uçak ve gemilerinin bıraktığı 24 bombaya rağmen yüzmeye devam etmiş sonunda 2 adet torpido ile vurularak batırıldı. Batık 2006 yılında keşfedildi.

Savaşta aktif bir görev alamayan bu gemi, savaşın zorluklarının artması, operasyonel hale getirilmesi için gereken hem teknik modernizasyonlar hem de doktrinsel değişiklikler nedeniyle tarih sahnesinde yeterince yer alamamış ve başarısız bir girişim olarak kayda geçmiştir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s