2. Dünya Savaşı Türk Zırhlı Birlikleri Durumu

Savaş öncesi dönemde Türk zırhlı birlikleri envanterinde, daha önceden Sovyetler Birliği ile yapılan anlaşma gereğince 1935 yılında teslim edilen; 60 T-26, 5 adet T-27 tanketleri ve 60 adet BA-6 zırhlı araçları bulunuyordu. Sonraki dönemlerde İngiltere ve Fransa’nın Türkiye’yi yanıma çekme çabaları, teslim edilen tank sayılarında ciddi bir düşüş gösterdi. Haziran 1940 tarihinde, İngiltere 16 adet Mk VIB hafif tanklarını ve yine aynı tarihlerde de Fransa, 50 adet R-35 hafif tanklarını teslim etmişlerdi.

Türkiye’nin coğrafik konumu engebeli olduğu için, olası bir savaşa girme durumunda, zırhlı birliklerin bu durumu lehine kullanıp savaşı uzatacağı ve direnebileceği görüşü hakimdi. Eylül 1942’de Churchill, Türkiye’ye verilmesi planlanan 170 Stuart tankını hemen 210 adede ve ayrıca 200 adet Valentine tankını da listeye ekletti. Kasımda başlayan teslimat süreci 1943 yılı boyunca devam etti. 1943 yılının sonunda Türk hükümeti ekstradan 500 adet M4 Sherman tankı talebini İngilizlere iletti. Bu talep doğrultusunda 2 zırhlı birlik daha kurulması planlanıyordu. Ancak savaşın tüm hararetiyle devam etmesi, Türklerin savaşa girme konusunda isteksizlikleri, silahlarının çoğunun Alman yapımı olması ve zırhlı birlikler konusunda diğer sözkonusu ülkelere nazaran daha zayıf olması İngilizlerin şevkini kırmıştı. Mart 1944 yılında teslimat durduruldu. Bu süreçte Türkiye 400 Stuart ve Valentine tanklarına sahip oldu. Eldeki tanklar İran-Irak cephesine konuşlandırıldı. Envanterdeki 34 Sherman tankı ise hiçbir zaman kullanılmadı. Türklerin savaşın son gününde Almanya’ya savaş açtığı zaman, Türk ordusunun envanterindeki en çok Valentine tankları bulunmaktaydı ve bunların çok büyük çoğunluğu da 2pdr (40mm) toplara sahipti.

afv

 

Not: Churchill’in Adana görüşmelerinde İsmet İnönü, içinde 500 Sherman tankının da olduğu oldukça geniş ve bol miktarda kalemlerden oluşan bir liste sundu. Buradaki esas amaç savaşa girebilmek için hazırlık ve talep yapmak değil, savaşa girmemek için daha çok zaman kazanmak içindi. 1940-1945 yıllarında, Türk ordusu, gerek askeri teçhizat, gerekse zırhlı birlikler ve hava gücü bakımından, savaşan taraflar içinde hiçbir ülke için ciddi bir tehdit oluşturmamıştır. Coğrafi konumunun çekiciliğinin yanında oldukça engebeli arazi koşulları ve Türk halkının savaş zamanları gösterdiği birliktelik ve tabi ki biraz da şans faktörü, ülkemizin savaşa girmemesinde rol oynamıştır. Savaşın son gününde Almanya’ya yapılan savaş ilanı tamamen diplamtik bir amaçla yapılmış, ancak ilerleyen zamanlarda bu ‘basit’ diplomatik hamle pek bir fayda sağlamamıştır.

 

Kaynak: Jane's World War II Tanks and Fighting
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s